Automatisering en robotisering in productie en logistiek. Wat levert het op.

Inhoudsopgave
Automatisering en robotisering in productie en logistiek. Wat levert het op.
Kan een robot het werk overnemen waar je steeds moeilijker mensen voor vindt? Die vraag stellen steeds meer producenten en logistieke bedrijven zich, nu ook de arbeidskosten blijven stijgen. Maar voor wie loont het echt, wat kost het, en wat gebeurt er met je mensen?
We vroegen het aan Bastiaan Krijger, oprichter van KV-Techniek. Zijn team bouwde de palletiseerrobot die bij Na-Nomi elke dag trays met potjes, zakken koffiebonen en doosjes stapelt. In deze blog lees je wat robotisering kost, wanneer je het terugverdient en wanneer uitbesteden aan een co-packer slimmer is.
Automatisering of robotisering, wat is het verschil?
Automatisering is elke technologie die een handeling overneemt zonder dat een mens hem uitvoert. Robotisering is een vorm van automatisering waarbij een programmeerbare robot fysieke handelingen doet, zoals pakken, stapelen of plaatsen.
Een transportband, een etiketteermachine of een WMS die automatisch orders vrijgeeft, allemaal automatisering. Pas als een robotarm een doos van die band pakt en op een pallet zet, heb je het over robotisering.
Automatisering is vaak gebouwd voor één vaste taak. Een robot is flexibeler: programma’s zijn gemakkelijk te wijzigen of toe te voegen, hij kan met de multifunctionele grijper uiteenlopende doosformaten en zakken stapelen, en met behulp van een toolwissel worden de mogelijkheden nog verder uitgebreid.
In de praktijk lopen ze in elkaar over. Een verpakkingslijn bij een co-packer combineert meestal beide: machines die vullen en sluiten, en een robot aan het eind van de lijn die stapelt.
Waarom bedrijven nu versnellen in automatisering
Bedrijven automatiseren vooral omdat ze steeds moeilijker mensen kunnen vinden en de arbeidskosten blijven stijgen. Productiviteit, ergonomie en continuïteit maken de business case daarna rond.
De arbeidsmarkt is iets afgekoeld sinds de piek van 2022, maar nog steeds krap. In het eerste kwartaal van 2026 was de markt volgens UWV in 87 van de 93 beroepsgroepen krap of zeer krap (UWV, juni 2026). Ook co-packers merken dat: “Veel van deze werkzaamheden gebeuren nog handmatig.” “Maar ook voor co-packers wordt personeel steeds schaarser”, zegt Krijger.
Daar komt bij dat een robot ook buiten kantoortijd doordraait. Zo win je capaciteit zonder een extra ploeg in te roosteren. Het haalt bovendien het zwaarste werk weg bij je mensen, want palletiseren en omstapelen zijn fysiek zwaar en eindeloos repetitief.
Trends in robotisering voor co-packing en logistiek
De grootste trend is dat robots het werk overnemen dat co-packers nu nog met de hand doen: palletiseren, omstapelen en intern transport. Daarna komt de stap naar robots die zelf met variatie leren omgaan.
Palletiseren is bij co-packers de eerste taak die naar een robot gaat. Dozen, trays en zakken stapelen is voorspelbaar werk met veel volume.
Daarna volgt het omstapelen van pallets. Veel supermarkten werken met Düsseldorf-pallets, het halve formaat van een europallet. Producten komen binnen op euro- of blokpallets en moeten dus worden omgezet, en dat gebeurt nu nog grotendeels met de hand.
Ook intern transport verandert. AGV’s, automatisch geleide voertuigen, rijden producten zonder chauffeur van de inpakafdeling naar het magazijn. “Zo kunnen robotica en AGV’s samen zorgen voor een efficiënter verpakkingsproces”, zegt Krijger.
Verder vooruit kijkt hij naar AI en humanoïde robots. “Door ontwikkelingen op het gebied van AI en humanoïde robots worden de mogelijkheden steeds groter.” Robots leren beter omgaan met variatie en onverwachte situaties. Op termijn komen daardoor ook taken als het samenstellen van geschenkverpakkingen binnen bereik.
Tegelijk wordt automatisering bereikbaarder voor kleinere bedrijven. Een refurbished robot met een eenvoudige grijper maakt het ook bij lagere volumes rendabel
Welke processen kun je automatiseren?
Je kunt het best processen automatiseren die steeds hetzelfde zijn en voorspelbaar verlopen. “Belangrijk is dat de uitgangspunten definieerbaar zijn”, zegt Krijger. Hoe meer variatie en hoe meer beoordeling er nodig is, hoe duurder de oplossing.
Het meest geschikt zijn palletiseren en het omstapelen van pallets. Dat is zwaar, repetitief werk met vaste stapelpatronen en veel volume. Intern transport hoort daar ook bij: AGV’s rijden steeds dezelfde route tussen inpakafdeling en magazijn.
Etiketteren en sealen laten zich ook goed automatiseren, omdat daar weinig variatie in zit.
Het samenstellen van adventkalenders en geschenkverpakkingen is een ander verhaal. Daar zit veel variatie in, de series zijn kort en er is vaak een visuele controle nodig. Een robot kan dat wel leren, maar de techniek en ontwikkeling maken het een stuk duurder.
Die grens schuift op door AI en slimmere robots. De vraag blijft wel dezelfde, is het technisch haalbaar, en weegt de investering op tegen het resultaat?
Hoe flexibel zijn robots bij wisselende producten?
Een moderne robot verwerkt meerdere soorten producten, zolang de grijper en de software daarop zijn ingericht. “De flexibiliteit van een robot zit hem vooral in de grijper”, zegt Krijger.
Een vacuümgrijper zuigt het product vast en werkt goed bij zakken en dichte dozen. Voor open dozen, trays en kratten ontwerpt KV-Techniek een mechanische grijper die het product vastpakt. Met een toolwisselaar schakelt de robot zelf tussen die grijpers, en met programmeerbare stapelpatronen kies je per product een ander patroon op de pallet. Zo kan één lijn wisselende producten en klanten aan, zonder dat je hem hoeft om te bouwen.
Waarom flexibiliteit voor co-packers zwaarder weegt
Bij co-packers en logistieke dienstverleners is de variatie in producten en verpakkingen groter dan bij een producent. Contracten lopen vaak een paar jaar en kunnen daarna veranderen. “Je wilt voorkomen dat een robotoplossing niet meer bruikbaar is zodra een klant of product wegvalt”, zegt Krijger.
KV-Techniek kijkt daarom niet alleen naar de producten van vandaag, maar ook naar wat de installatie later moet kunnen. Met de juiste grijper, programmeerbare stapelpatronen en een flexibele besturing verwerkt één robot meerdere productsoorten. Zo hoef je niet voor iedere nieuwe klant een nieuwe installatie te kopen.
Wat kost automatisering en wanneer verdien je het terug?
Gemiddeld is een robotlijn binnen 2 tot 2,5 jaar al terugverdiend. ‘Hoe meer uren de robot draait, hoe sneller dat gaat’, legt KV-Techniek uit.
De cijfers op een rij:
- Terugverdientijd: gemiddeld 2 tot 2,5 jaar
- Onderhoud eenvoudige robotlijn: vaak onder € 4.000 per jaar
- Technische levensduur: minimaal 15 jaar
Bron: KV-Techniek, interview oktober 2026. Werkelijke bedragen hangen af van product, grijper en draaiuren.
Wat vaak vergeten wordt, is onderhoud. Dat valt mee, maar hoort in de business case. Wat ook vaak vergeten wordt, is de andere kant: een robot die 15 jaar meegaat en voor nieuwe producten herprogrammeerbaar is, levert na de terugverdientijd nog gewoon tien jaar op.
Wil je je eigen terugverdientijd inschatten? Kijk dan eerst hoeveel uur per week mensen nu met deze handeling bezig zijn en wat dat per jaar kost. Bekijk daarna hoeveel uur de robot kan draaien, ook buiten de normale diensten. En vraag je af of je producten en volumes de
komende jaren ongeveer gelijk blijven, of dat de installatie moet kunnen mee veranderen. Reken daarbij niet alleen met de robot, maar met de hele lijn eromheen: machines, transport, onderhoud en de vierkante meters die hij inneemt.
Zelf investeren of uitbesteden aan een co-packer?
Zelf investeren in automatisering loont als je één stabiel product in hoge, voorspelbare volumes verpakt én het kapitaal, de vloerruimte en de kennis hebt om een eigen verpakkingslijn te draaien. Er zijn mensen nodig die het verpakkingsproces begrijpen, welke machines en materialen je nodig hebt, aan welke eisen en regelgeving je verpakking moet voldoen en wat voedselveiligheid vraagt. Ontbreekt een van die drie, of schommelt je vraag sterk? Dan is uitbesteden aan een co-packer meestal slimmer.
Die keuze valt vaak al voordat een producent bij een robotintegrator aanklopt. “Een producent die naar ons komt met een automatiseringsvraagstuk heeft over het algemeen al een verpakkingsproces”, zegt Krijger. KV-Techniek bekijkt dan hoe dat proces met een robot kan. Is de ROI niet interessant, dan verwijzen ze door naar een co-packer.
Drie obstakels als je zelf wilt automatiseren
Een producent die het verpakken nu uitbesteedt en overweegt het zelf te doen, loopt volgens Krijger tegen drie dingen aan:
- Mensen. Ook een geautomatiseerde lijn vraagt om gekwalificeerd personeel, met de juiste kennis rondom verpakkingsproces, materialen, regelgeving etc. Bij seizoensacties en piekdrukte is het lastig om de juiste mensen te vinden en aan te sturen.
- Investering. Het gaat niet alleen om de robot. Een complete lijn bestaat uit verpakkingsmachines, transportsystemen, de robot en verpakkingsmateriaal, plus terugkerende kosten voor onderhoud en service.
- Ruimte. Een volledige verpakkingslijn neemt al snel flink wat vierkante meters in. Niet elk productiebedrijf heeft die ruimte, of wil haar daarvoor vrijmaken.
Waar wil je je op richten?
“Uiteindelijk draait het om de vraag waar een bedrijf zich op wil richten”, zegt Krijger. Houd je het hele proces in eigen hand, tot en met verpakken en palletiseren? Of steek je je energie liever in productontwikkeling, productie en kwaliteit, en laat je het verpakken over aan een specialist?
Zelf automatiseren past eerder bij een bedrijf met een hoog volume dat het hele jaar stabiel blijft, en weinig variatie in producten. Je hebt een eigen technische dienst en ruimte op de vloer. Met een terugverdientijd van 2 tot 2,5 jaar zou dit een reële investering zijn.. Hoe meer uren de robot draait, hoe sneller dat gaat”, legt KV-Techniek uit.
Voor de meeste merken, producenten en webshops ligt uitbesteden meer voor de hand. Dat geldt zeker als je:
- te maken hebt met seizoenspieken, campagnes of groei die nog onzeker is ● veel SKU’s, displays of actieverpakkingen hebt
- geen mensen of vloerruimte hebt voor een eigen lijn
- liever per order betaalt dan kapitaal vastlegt in een eigen lijn
Een co-packer heeft de mensen, de ruimte en de middelen al in huis. Hij verdeelt de investering over veel klanten, waardoor een robot daar meer uren draait en sneller is terugverdiend. Jij profiteert mee zonder zelf een lijn te kopen, en blijft flexibel als de vraag verandert.
Na-Nomi kiest daarbij bewust voor robots die breed inzetbaar zijn, omdat klanten en producten na een paar jaar kunnen wisselen. Dat is precies waarom je bij een goede co-packer niet vastzit aan één verpakkingsvorm.
Wat betekent robotisering voor medewerkers?
Robotisering vervangt vooral handelingen, niet mensen. Het zware tilwerk verdwijnt, en daarvoor in de plaats komt het bedienen, controleren en bijsturen van de lijn.
“De komst van robotlijnen maakt het werk van een operator lichter en uitdagender, omdat je met de nieuwste technieken bezig bent”, zegt Krijger. Een operator kiest het juiste programma voor het product dat op de lijn komt, voegt nieuwe stapelpatronen toe en past instellingen aan. Ziet hij een afwijking in de producten, dan schat hij in wat dat betekent voor de installatie en stuurt hij bij.
KV-Techniek legt bij elke oplevering uit hoe bediening en onderhoud werken, zodat operators zelfstandig met de robot werken.
Eerlijk is eerlijk, er verandert wel iets. Bij Na-Nomi hebben we minder flexkrachten nodig voor puur repetitief werk. Onze vaste mensen willen we juist houden. Zij leren de robots bedienen en groeien mee met de techniek. Dat is goed voor hen, en goed voor ons.
Hoe Na-Nomi automatisering en vakmanschap combineert
Bij Na-Nomi stapelt één robot de producten van twee verpakkingslijnen tegelijk op pallets. KV-Techniek ontwikkelde de installatie specifiek voor de wisselende producten van een co-packer.
Op één dag komen er trays met potjes, zakken koffiebonen en verschillende soorten doosjes langs. De robot stapelt ze allemaal netjes op de pallet, zonder dat er iemand aan te pas komt. Wisselt de opdracht, dan kiest de operator een ander programma en stapelpatroon.
Dat is waar we op sturen: robots die breed inzetbaar zijn, zodat we flexibel blijven voor elke klant. De robot doet het tilwerk. Onze mensen doen wat een robot niet kan: meedenken over de verpakking, kwaliteit bewaken en snel schakelen als er een spoedorder binnenkomt.
Wat dat oplevert voor merken, producenten en webshops:
- Opschalen zonder investering. Je gebruikt onze robotlijn zonder er zelf een te kopen.
- Flexibel bij nieuwe producten. Nieuwe SKU of actieverpakking? Dan passen we het programma aan, niet de hele lijn.
- Alles onder één dak. Verpakken, etiketteren, opslag en verzending vanuit Oosterhout (Gelderland) en Hedel.
Benieuwd wat dit voor jouw product kan betekenen? Neem contact op en we kijken samen naar je verpakkingsproces.
Veelgestelde vragen over robotisering
Is automatisering ook interessant voor kleinere volumes?
Ja, als je kiest voor een budgetoplossing. “Een refurbished robot, een eenvoudige grijper en een proces zonder al te veel variaties kan zorgen voor een zeer, zéér aantrekkelijke terugverdientijd”, zegt Bastiaan Krijger van KV-Techniek. Is ook dat te veel, dan besteed je het verpakken uit aan een co-packer die al een robotlijn heeft.
Waar lopen producenten tegenaan als ze zelf willen automatiseren?
Vooral op drie dingen: gekwalificeerd personeel met kennis van het gehele verpakkingsproces (zeker bij seizoenspieken), de totale investering in een verpakkingslijn inclusief onderhoud en service, en vloerruimte. Volgens KV-Techniek zijn juist deze obstakels vaak doorslaggevend in de keuze tussen zelf automatiseren en uitbesteden aan een co-packer.
Wat is een cobot?
Een cobot (collaboratieve robot) is een robot die veilig naast mensen werkt, zonder afgeschermde kooi. Dat kan omdat hij lichter is en langzamer beweegt dan een industriële robot. Die lagere snelheid is ook de keerzijde. Wie meer capaciteit nodig heeft, zet er in de praktijk toch vaak hekwerk omheen, zodat de cobot sneller mag draaien.
Hoe snel kun je een verpakkingsproces opschalen?
Bij een co-packer met een flexibele robotlijn gaat dat snel. Voor een nieuw product pas je vooral het programma en het stapelpatroon aan, niet de installatie. De mensen, ruimte en machines staan er al. Zelf een robotlijn laten bouwen kost meer tijd, omdat ontwerp, bouw, installatie en instructie eraan voorafgaan.
Vervangen robots mensen in de logistiek?
Robots nemen vooral zwaar, repetitief werk over, zoals palletiseren en omstapelen. De mensen blijven nodig voor bediening, kwaliteitscontrole en bijsturen. Bij Na-Nomi houden we onze vaste medewerkers en leren we ze de robots bedienen. Wel zijn er minder flexkrachten nodig voor puur handwerk.
Wanneer loont automatisering?
Automatisering loont als een handeling repetitief en voorspelbaar is en de robot veel uren kan draaien. Dan ligt de terugverdientijd volgens KV-Techniek op 2 tot 2,5 jaar, bij een technische levensduur van minimaal 15 jaar.
Weet je nog niet welke route bij jouw product past? Neem contact met ons op, dan rekenen we samen uit wat zelf automatiseren of uitbesteden je oplevert.